Wijkverwarming Afdrukken E-mailadres
Geschreven door Administrator   
donderdag, 10 augustus 2006 09:20
Concept
WKK-motorWarmtekrachtkoppeling (afgekort WKK) is de gecombineerde, gelijktijdige productie van warmte en elektriciteit in eenzelfde installatie. Gezien warmte zo moeilijk te transporteren is, bevindt deze installatie zich dicht bij de warmteverbruiker. De hoogwaardige warmte (1200°C) die vrijkomt bij het verbranden van de brandstof wordt dan eerst gebruikt voor het produceren van mechanische energie, die dan verder via een alternator wordt omgezet in elektriciteit. Hierna blijft de laagwaardige restwarmte (bijvoorbeeld 500°C) over, en deze wordt dan gebruikt om te voldoen aan de specifieke warmtevraag van een bedrijf, van een ziekenhuis, ...
Het grote voordeel aan warmtekrachtkoppeling is dat bij een gezamenlijke opwekking van warmte en elektriciteit de in de brandstof aanwezige energie veel beter wordt benut. Dit is ook mogelijk met hernieuwbare energiebronnen als brandstof, zoals biomassa of biogas. Minder brandstofverbruik houdt bovendien ook in dat de CO2-uitstoot en de uitstoot van andere schadelijke stoffen (roet, NOx, SO2, CO) in belangrijke mate gereduceerd wordt.
Een zeer groot gedeelte van de energieconsumptie tijdens het gebruik van een gebouw gaat nog steeds naar ruimteverwarming. Op dat vlak is dus nog een enorme milieuwinst te realiseren. Het gaat hierbij niet om grootschalige stadsverwarmingssystemen, maar wel om installaties op niveau van een wijk of een bouwblok.

Praktijkvoorbeelden
verwarmingscentraleSystemen van wijkverwarming zijn in Nederland zeer gangbaar. Voor de consument zijn er veel voordelen. Zo is er b.v. niet langer een individuele CV-ketel nodig in de huizen die op zo’n net zijn aangesloten. Hoe dat praktisch in zijn werk gaat, blijkt uit een folder van het Nederlandse energiebedrijf Essent.
Ook in ons land wordt er gewerkt met dergelijke innovatieve technieken. Zo is er het project van de huisvestingsmaatschappij Zonnige Kempen in Herenthout. Bij de bouw van 19 sociale woningen werd er gekozen voor een combinatie van een zonneboiler met zonnepanelen, een multifunctionele condenserende verwarmingsketel en een moderne WKK-installatie op aardgas. Dit systeem zorgt voor alle gebouwenverwarming en sanitair warm water. De WKK-installatie zorgt voor een energiebesparing van 17%.
Op dit moment werken veel WKK-installaties nog op fossiele brandstoffen. Op dat vlak is er ook nog milieuwinst mogelijk. Zo wordt er werk gemaakt van installaties op biomassa. Een voorbeeld daarvan is een project in het Nederlandse Almelo. De wijkverwarming draait er grotendeels op biogas, dat via 10 km leiding aangevoerd wordt. Met dit gas wordt in de warmtecentrale ook groene stroom opgewekt.
WKK-motor Bij de ontwikkeling van de wijk Windmolenbroek is destijds ook een warmtenet aangelegd. De benodigde warmte voor ca. 850 woningen en een aantal gebouwen wordt geleverd door een warmtecentrale van energiebedrijf Cogas. De warmtecentrale bestaat uit drie grote c.v.-ketels en vier wkk-units. De gelijktijdige opwekking van elektriciteit en warmte in een wkk is op zich al gunstig voor het energieverbruik, maar sinds 2000 is de wijkverwarming nog veel milieuvriendelijker geworden. De woonwijk wordt nu grotendeels “groen” verwarmd. Dat is mogelijk geworden door de inzet van een bijzondere brandstof. De warmtecentrale krijgt biogas via een meer dan 10 kilometer lange kunststof leiding van afvalstortplaats ’t Rikkerink in Ambt Delden. Het biogas ontstaat door de omzetting van organisch materiaal door bacteriën in methaangas en CO2. Cogas wint al vanaf 1985 dit biogas (stortgas) om de emissie van methaan naar de atmosfeer te beperken en om er energie uit te winnen. Oorspronkelijk werd het gas hoofdzakelijk gebruikt in de stoomketel van een chemisch bedrijf in Delden. In 2000 is men het biogas ook gaan gebruiken als brandstof voor de gasmotoren van de centrale in Windmolenbroek. Hoofddoel is de opwekking van groene stroom, maar de warmte die hier bij vrijkomt in de wkk kan uitstekend gebruikt worden in het warmtenet. Zo levert de centrale groene warmte en stroom op een heel efficiënte manier.Er wordt ook werk gemaakt van onderzoek naar waterstoftechnologie voor wijkverwarming, zoals bij de “Waterstofwoonwijk” in Arnhem.

Motivatie
Om tot een duurzame energietoekomst te komen, is het belangrijk dat geïnvesteerd wordt in een energiesysteem dat minder afhankelijk is van eindige energiebronnen, dat minder bijdraagt aan klimaatwijziging en dat minder gecentraliseerd is. Op lokaal vlak liggen nog enorme mogelijkheden, met name in het kader van duurzaam bouwen. Door de juiste keuzes te maken bij de ontwikkeling van nieuwe bouwprojecten, kan enorm veel energie bespaard worden. Systemen van wijkverwarming, op basis van kleinschalige warmtekrachtkoppeling bieden prima perspectieven.

Politieke aandachtspunten
Het is belangrijk de keuze voor vormen van wijkverwarming samen met andere duurzame keuzes in het planningsproces van een bouwproject te voorzien. Zo is het essentieel dat de woningen zeer goed geïsoleerd zijn. Een ander belangrijk aandachtspunt is de inplanting en isolatie (geluid) van een wijkverwarmingsinstallatie binnen het project. Een goede samenwerking met alle betrokken partners, en een langdurige voorafgaande informatiecampagne voor de toekomstige bewoners is eveneens essentieel.

Samenvatting
Groen! wil dat de provincie Vlaams-Brabant bij toekomstige grotere woningbouwprojecten kiest voor wijkverwarmingssystemen op basis van warmtekrachtkoppeling, aangepast aan de omvang van het project. Zowel voor grote als kleine bouwprojecten, zeker in de sociale woningbouw, zou er moeten gekozen worden voor deze techniek.

Meer info
www.essent.nl
www.vito.be/nieuws/nieuwsbrief_21.pdf
www.emis.vito.be
www.energieprojecten.nl
www.syncera.nl
Laatst aangepast op zaterdag, 28 februari 2009 05:48