Autovrij wonen Afdrukken E-mailadres
Geschreven door Administrator   
donderdag, 10 augustus 2006 09:14
Concept
appartementen zonder garageBij de ontwikkeling van een nieuw bouwproject wordt principieel gekozen voor bewoners die zonder eigen auto leven. Dit wordt vastgelegd in afspraken met de projectontwikkelaars, in de regels voor de ruimtelijke ordening en in de individuele contracten met kopers of huurders. Bij de ontwikkeling van zo'n gebied wordt slechts een zeer klein aantal parkeerplaatsen voorzien (norm 0,1 of 0,2 plaatsen per wooneenheid), voorbehouden voor autodelers, mensen met een handicap en bezoekers. Iedereen die in het project stapt, krijgt een goedkoop abonnement openbaar vervoer als bonus. Een speciaal tarief voor autodeeldiensten wordt eveneens voorzien. Er worden ruime, comfortabele en veilige fietsvoorzieningen voorzien, evenals een boodschappendienst en kinderopvang. Het uitgespaarde geld wordt geïnvesteerd in een betere leefomgeving, met meer groen, gemeenschapsvoorzieningen en veilige fiets- en wandelroutes voor kinderen.
Voorbeelden uit Duitsland bewijzen dat dit kan. Het project “Autofreie Mustersiedlung” in Wenen kwam er op initiatief van de Groenen. Het telt 250 wooneenheden met 20 parkeerplaatsen voor drie deelauto’s en fietsen. Aansluitend op het project is een goede aansluiting op het openbaar vervoer voorzien. De financiële winst door minder parkeerplaatsen werd geïnvesteerd in gemeenschapsvoorzieningen (een fietswerkplaats, sauna, gemeenschappelijke ruimtes, een wassalon, waterverwarming door zonne-energie, groene ruimte…). De bewoners werden actief betrokken bij de ontwikkeling en uitbouw van het project. Voor amper 5% van de verplaatsingen van de bewoners worden de deelauto’s gebruikt. Negen op tien van de aanwezige gezinnen heeft een zo goed als autovrije leefstijl. Er is een actief sociaal leven.
autovrij pleinOok gemengde modellen zijn mogelijk, met mensen zonder en met auto. Voor mensen zonder auto kunnen dan speciale kortingen voorzien worden. Autovrij of autoluw wonen is uitermate geschikt bij herinrichtingen van historische stadsdelen, zoals bijvoorbeeld in Halle in Duitsland. Voor dit gebied geldt overal zone 30. Een speciaal bewonersticket voor het openbaar vervoer is voorzien door de vervoers- en de huisvestingsmaatschappij. Op dit moment zijn 80% van de bewoners in het gebied frequente gebruikers van het openbaar vervoer. Binnen het gebied werd ook een autodeelproject opgestart. De bewoners werden actief geconsulteerd en betrokken in de beslissingen.

Praktijkvoorbeelden
Op het voormalige terrein van het Gemeentelijk Waterleidingbedrijf, in het stadsdeel Westerpark, werd een autovrije wijk gerealiseerd met 600 duurzaam gebouwde huur- en koopwoningen, winkels, bedrijfsruimtes en ruimtes voor voorzieningen.
maquette autovrije wijkToen in 1989 bekend werd dat het GWL hun domein aan de Van Hallstraat zou verlaten, zagen alerte buurtbewoners een kans om van het terrein een aantrekkelijk woonoord te maken. Samen met het Wijkcentrum kregen zij van het stadsdeel gedaan dat de bestemming werd veranderd. Vijf woningcorporaties vormden de stichting Ecoplan voor een gezamenlijke aanpak. Zo'n twintig buurtbewoners hebben meegedacht over het stedenbouwkundig plan. Zij namen ook zitting in de ontwerpteams, die de architecten bij de ontwerpen adviseerden. Architect Kees Christiaanse ontwierp het uiteindelijke plan: losse, open bouwblokken in een veld van volkstuintjes en pleinen, omgeven door de sterke armen van woonblokken die het paradijsje afschermen van het bedrijventerrein en de Haarlemmerweg. De nieuwe wijk kwam tussen 1996 en 1998 tot stand. Enkele karakteristieke gebouwen bleven gespaard: de watertoren, het windketelhuisje en het machinepompgebouw.
autovrije straatHet GWL-terrein moest een milieuvriendelijke wijk worden. En dat werd het ook! Het terrein is helemaal autovrij en vormt daardoor een groene oase in de stad. Bewoners die geen tuin hebben kunnen een moestuin op het binnenterrein huren. De tuinen worden omzoomd door lage hagen en vormen op die manier 'groene eilanden', waarbinnen de woonblokken met hun tuinen liggen. Daartussen zijn paden en pleinen aangelegd, waardoor er een prettig, parkachtig leefklimaat is gerealiseerd voor jong en oud. De wijk kent een zogenaamd afvalbrengsysteem: op een aantal plaatsen aan de rand van de wijk zijn ondergrondse opslagcontainers voor het huisvuil geplaatst. De bewoners brengen zelf hun afval hier naar toe. Het hele GWL-terrein wordt verwarmd door middel van warmtekrachtkoppeling. De wkk-eenheid produceert elektriciteit en warmte. Elke woning heeft een warmtewisselaar met individuele bemetering in de meterkast. In een deel van de woningen in de wijk is een collectieve regenwaterinstallatie geplaatst, met centrale opslag. Voor het regenwater, dat wordt gebruikt voor toiletspoeling, is een tweede leidingnet in de woningen aangelegd. De grotere woonblokken aan de rand van het terrein zijn voorzien van een vegetatiedak.
Op het hele binnengebied van het GWL-terrein mogen geen auto's komen, met uitzondering van politieauto's, brandweerwagens en ambulances. Parkeren kan alleen aan de westrand van het terrein op daarvoor aangelegde parkeerplaatsen. De parkeernorm is ongeveer 1 parkeerplaats per vier woningen. Het autovrij houden van de wijk is mede mogelijk door de goede bus- en tramverbindingen naar het Centraal Station en andere bestemmingen. Daarnaast zijn er aan de rand van het terrein twee parkeerplaatsen met huurauto's volgens het autodate principe.
Een zeer groot deel van de verplaatsingen die nu met de auto gebeuren, verloopt over korte tot zeer korte afstanden. Zeker voor een stedelijk gebied zouden voor al die korte verplaatsingen fiets, openbaar vervoer en voetgangers richtinggevend moeten zijn. De vele autoverplaatsingen zorgen ook voor een zware last voor de lokale overheid. Er wordt zwaar geïnvesteerd in allerlei voorzieningen voor de auto, in feite verdoken subsidies. Een groot deel van het publiek domein wordt feitelijk ‘geprivatiseerd’ waardoor er minder ruimte blijft voor publieke voorzieningen. De milieuhinder van het gemotoriseerd verkeer is aanzienlijk en blijft stijgen. Die zorgt ook voor ernstige gezondheidsproblemen. De verkeersonveiligheid is aanzienlijk, waardoor er te weinig of geen veilige kinderroutes zijn. Een aanzienlijk deel van de bevolking heeft geen auto of zou graag zonder auto willen leven. Voor hun milieuvriendelijke keuze verdienen die mensen een steun in de rug. Nu is het vaak omgekeerd. Mensen zonder auto dragen wel de lasten van het autoverkeer (luchtvervuiling, inname van ruimte in hun leefomgeving) maar worden niet beloond voor hun duurzame keuze. Veel mensen hebben af en toe een auto nodig, maar niet altijd. Ook voor mensen die regelmatig hun auto gebruiken blijft de vaststelling dat die auto het grootste deel van de week ongebruikt stilstaat. Zeker in een stedelijke omgeving zouden zo’n mensen baat hebben bij intelligente formules als autodelen, waardoor ze wel wanneer nodig een auto kunnen gebruiken, maar die niet in eigen bezit moeten hebben.

Politieke aandachtspunten
Er moet een zeer goede planning en samenwerking zijn tussen de verschillende publieke en privépartners (lokale overheid, projectontwikkelaars, huisvestingsmaatschappij, vervoersmaatschappijen). Zo is een perfecte en kwaliteitsvolle aansluiting op het openbaar vervoer en volledige en handige informatie over alle vervoersmogelijkheden essentieel.Het opzet moet vanaf het begin zeer duidelijk zijn, zodat het voor iedereen helder is welke mensen men aan wil trekken en wat de afspraken zijn.Er is nood aan een goed uitgebouwde en langdurige informatie- en participatiepolitiek met alle betrokkenen. Er moeten goede juridische regelingen zijn voor de ontwikkeling van het gebied (parkeernorm) en voor de individuele afspraken met de bewoners die in het systeem willen stappen.

Samenvatting
Groen! wil dat in Vlaams-Brabant projecten worden opgezet van autovrij wonen. Bedoeling is dat bij uitwerking van een nieuw bouwproject of bij renovatie of herbestemming van een stadsdeel bewoners zonder eigen auto voorrang krijgen. In het buitenland is er de voorbije jaren ruime ervaring met dergelijke experimenten. Een dergelijk project heeft veel voordelen voor de stad: grotere leefbaarheid, bijdrage aan duurzame mobiliteit, ruimte voor toekomstgerichte experimenten. Voor een aanzienlijke groep bewoners biedt zo’n project ook heel wat voordelen: veel mensen zijn op zoek naar een leefbare, veilige en duurzame woonomgeving binnen het stedelijk gebied. Groen! vraagt dat het provinciebestuur binnen de voorziene bouwprojecten voor de volgende jaren minstens één project van autovrij wonen toewijst. Groen! wil actief meewerken aan de voorbereiding ervan.
Autovrij wonen is een model met toekomst. Als het op een eigentijdse manier wordt aangepakt, biedt het prima oplossingen voor vragen van de lokale overheid en voor woonbehoeften van steeds meer mensen. Een dergelijk project zou in Vlaams-Brabant zeker een kans moeten krijgen. Bij de grote bouwprojecten die voorzien zijn voor de volgende jaren zou autovrij wonen enorme voordelen hebben. Daarom vraagt Groen! dat het provinciebestuur binnen de voorziene bouwprojecten voor de volgende jaren minstens één project van autovrij wonen toewijst en met alle betrokken partners de voorbereidingen start voor een dergelijk project. Groen! wil actief meewerken aan de voorbereiding van een dergelijk project.

Meer info
www.wohnen-plus-mobilitaet.nrw.de/wohnen_ohne_auto/wohnprojekte
http://www.gewog-wohnen.at/autofrei/af_broschure.pdf
http://www.wisions.net/Download-Dateien/1st_PREP_issue_05.pdf
Laatst aangepast op donderdag, 17 augustus 2006 15:28