Fast Food Nation - Het fastfoodparadijs Afdrukken E-mailadres
Geschreven door Administrator   
woensdag, 18 mei 2011 18:20

U hebt nog wat boekbesprekingen van me tegoed. Eentje daarvan is Fast Food Nation (Het fastfoodparadijs) van Eric Schlosser. Dat boek pretendeert dat je achteraf nooit nog een 'snelle hap' zal willen eten. Het legt de mechanismen bloot achter de voedselindustrie. Die mechanismen - zeg ik er maar meteen bij - gelden in de eerste plaats voor de V.S. Maar gezien de Amerikaanse dominantie in de wereld van fast food en aangezien de buitenlandse filialen van Mc Donalds en consoorten vaak verplicht worden om de alle grondstoffen aan te kopen bij het moederbedrijf, gaat de vergelijking met de rest van de wereld op. De meeste hoofdstukken focussen dan ook op het gebrek aan aandacht voor hygiëne door de zucht naar efficiëntiewinsten. Maar ook de sociale uitbuiting van het personeel, de veelvuldige faillissementen van franchisehouders, de juridische dreigementen tegenover critici, het misbruik van overheidssubsidies en de ecologische impact komen ruimschoots aan bod.

De schrijver koos ervoor om zijn hoofdstukken enigszins in te delen volgens het eindproduct: de frietjes, de frisdrank, het vlees... Omdat hij enorm veel interviews deed voor zijn research kan je makkelijk gezichten plakken op elk van die problematieken. Ook keert hij vaak terug naar een handvol locaties. En die aanpak zindert na. Andersom had hij misschien beter van elk hoofdstuk een apart boek gemaakt? Want nu keren dezelfde principes zo vaak terug in elk hoofdstuk. En de leesbaarheid lijdt daaronder. Of lag dat aan het feit dat ik het in het Engels las?

Een van de enorme pluspunten is dat niet één bedrijf geviseerd wordt. Er passeren er heel wat de revue. Ook ketens die in België nog niet actief zijn. En de weerkerende tendensen doen me huiveren voor het neo-liberalisme op de wereldmarkt. Hopelijk houdt Europa die boot af!

Als historicus kon ik mijn hart ophalen, want elk thema wordt teruggevoerd tot het begin, soms wel 100 jaar geleden! En van elke firma wordt het leven van de stichter uitvoerig geschetst. Ook in dat opzicht kan je opmerken dat de auteur teveel materiaal in één boek heeft willen verpakken. Zo doet hij bijvoorbeeld uit de doeken hoe de automobielindustrie het spoornetwerk heeft opgekocht en ontmanteld. Daarbij maakt hij de knappe vergelijking tussen de beginperiode van de spoorwegen die al haar infrastructuur met eigen kapitaal moest aanleggen en van die van de auto-industrie waarvoor wegen werden aangelegd door de overheid. En een andere keer weidt hij uit over de razendsnelle uitbreiding (sprawl) van de steden in de Californië en de Rocky Mountains.  En eenmaals zelfs over het oorlogsverleden van een Oost-Duitse stad. Allemaal best aangenaam om lezen. Maar het boek werd er wel veel dikker door (en wellicht minder boeiend voor niet-historici).

Toch heeft het boek een geweldige indruk gemaakt. Hierdoor ben ik er nog méér van overtuigd dat dodelijke ongevallen in de voedselindustrie (zoals met die Franse vestiging van Quick begin 2011) echt geen toeval zijn. Ik vraag me af of de film even pakkend is?